Park Źródliska I - Księży Młyn - willa Herbsta 09.02.2005r.
Park Źródliska I założony w 1840 roku, to najstarszy park w Łodzi. W latach 50 XIX wieku Karol Wilhelm Scheibler wykupił zachodnią część terenu, wybudował fabrykę, pałac i założył park Źródliska II. Park słynie z wiekowych, 300 - letnich dębów o obwodzie do 5 metrów. Na terenie parku w roku 1956 oddano do użytku publiczności palmiarnię. Po jej remoncie ukończonym w 2003 roku nabrała ona szczególnego uroku. Można tutaj spotkać roślinność z trzech stref klimatycznych: Morza Śródziemnego, tropików i pustyni. Oprócz 4 tysięcy roślin w tym 15 metrowych palm, w akwariach znajdują się również ryby tropikalne (np. piranie).
Ze względu na zwiększającą się w latach 40 - tych XIX wieku liczbę ludności miasta, jego władze powiększyły jego powierzchnię o teren lasu Łaznowskiego (obecnie park Źródliska) tworząc tzw. Nową Dzielnicę. Najważniejszą arterią była ul. Główna (obecnie J. Piłsudskiego) z dużym centralnym placem Wodnym Rynkiem (obecnie pl. Zwycięstwa). Przedłużenie ulicy Głównej stanowiła szosa rokicińska, która do 1865 roku łączyła Łódź z najbliższą stacją linii kolejowej Warszawsko - Wiedeńskiej w Rokicinach.
Osiedle robotnicze Księży Młyn wybudowano w latach 1875 - 1878 według projektu Hilarego Majewskiego. Stanowią go 3 rzędy po 6 jednopiętrowych budynków mieszkalnych z czerwonej cegły. Budynki tworzą zamkniętą od południa gmachem fabryki a od północy budynkiem szkoły aleję. Za domami komórki, pralnie, ubikacje, ogródki działkowe. Na osiedlu: szpital, sklepy tzw. konsumy, sala zabaw, niedaleko kościół pw. Św. Anny. Zespół mieszkalno - rezydencjonalno - fabryczny posiadał również własną gazownię, bocznicę kolejową i straż pożarną.
![]() |
![]() |
![]() |
Piramida na Księżym Młynie | Remiza strażacka | Przy pompie |
Willa Herbsta to obecnie Muzeum Wnętrz Fabrykanckich - filia Muzeum Sztuki w Łodzi. W 1990 roku za przeprowadzoną renowację przyznano międzynarodową nagrodę "Europa Nostra".
Budynek w stylu neorenesansowym stanowił podarunek ślubny Karola Scheiblera dla swojej córki Matyldy wychodzącej za mąż za Edwarda Herbsta najważniejszego współpracownika swojego ojca. W budynku składającym się z 16 pomieszczeń (salonów i pokoi) na szczególną uwagę zasługują:
PARTER - sala balowa, gabinet pana domu, salon lustrzany, salon wschodni, sala jadalna, salonik kwiatów, salonik myśliwski
PIĘTRO - garderoba, sypialnia pani, buduar, sypialnia pana, salonik rodzinny, biblioteka, pokój starszej pani, pokój dziewczęcy, sypialnia dla gości.